ORUÇ NEDİR? ORUCUN BEREKETLERİ NELERDİR?

Yazar: - Kategori:
Yayın Tarihi: - 17:04

ORUÇ NEDİR? ORUCUN BEREKETLERİ NELERDİR?

Oruç riyânın en az karışacağı bir iman olduğu için sevabı en fazla olan imanlardan sayılmıştır. Peki, oruç ne demektir? Oruç ne zaman başlar, ne zaman biter? Oruç nedir, nasıl yakalanır? Oruç yakalamanın ehemmiyeti ve bereketleri nelerdir? İşte oruç hakkında öğrenilmesi gerekenler…

Oruç Farsça’daki Rûze sözcüğünün Türkçeleşmiş biçimidir. Arapçası savm ve sıyâmdır. Savm sözcüğü Arapça’da “bir şeyden uzak durmak, bir  şeye karşı kendini yakalamak, yasaklamak” anlamında kullanılır.

Oruç, imsak zamanından iftar müddetine kadar, bir emel kaderine ve şuurlu olarak, yeme içme ve cinsel ilişkiden uzak durmak demektir.

İMSAK NEDİR?

İmsak, Arapça’da, “kendini yakalamak, yasaklamak” anlamına kazanç. Orucun esas unsuru da rükün bu anlamdır. İmsak süreyi deyimi, dilimizde, oruç yasaklarından yeme içme ve cinsel ilişki uzak durma zamanının başlangıcı anlamında kullanılır. İmsak süreyi, tan yerinin ağarması fecr-i sâdık; bk. Namaz Süreleri kısmı süreyi olup, bu andan itibaren yatsı namazının süreyi çıkmış, sabah namazının süreyi girmiş olur; bu zaman aynı zamanda sahurun sona erip orucun başlaması zamanıdır.

İFTAR VAKTİ NEDİR?

İftar süreyi ise, oruç yasaklarının sona erdiği zaman anlamında olup, güneşin batma zamanıdır. Bu süreyle beraber zamanı da girmiş olur. Gündüz ve gecenin teşekkül etmediği bölgelerde oruç süresi, buralara en yakın banal bölgelere göre tanımlanır.

İmsakın, ikinci fecirle başlayacağı mevzusunda fakihler arasında görüş birliği olmakla beraber, kimi fakihler bu hususta, daha önlemli olduğu bahanesiyle fecr-i sâdıkın ilk doğuş anına, bazıları ise oruç yakalayanlar lehine olduğu bahanesiyle ışığın azıcık uzayıp parçalamaya başladığı zamana haysiyet edilmesini önermişlerdir.

ORUCUN BAŞLAMA VE BİTİŞ VAKTİ

Âyette orucun başlangıç ve bitiş süreyi, mecazi bir anlatımla şöyle belirtilir: “…Fecrin beyaz ipliği aydınlığı siyah ipliğinden siyahlığından ayırt edilecek hale gelinceye kadar yiyip içiniz; sonra, akşama kadar orucu bitirin…” el-Bakara 2/187

İmsak zamanından iftar müddetine kadar yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durmanın bir emeli olmalı ve bu iş şuurlu olarak yapılmalıdır. Bu emel ve şuur, orucun Allah rızâsı için yakalanıyor olmasıdır ki kısaca “amaç” deyimi ile anlatılır. Bu emel ve şuur olmadığı zaman, meselâ imkân bulamadığı için veya diyet, rejim, devingenlik gibi başka emeller için bu  üç  şeyden  yeme, içme, cinsel  ilişki uzak durmak oruç olarak kıymet kazanmaz.

ORUÇ NEDEN FARZ KILINDI?

Oruç, Peygamberimizin hicretinden bir buçuk yıl sonra şâban ayının onuncu günü farz kılınmış olup, İslâm’ın beş koşulundan biridir. Peygamberimiz bu hususu “İslâm beş şey üzerine kurulmuştur: Allah’tan başka Tanrı olmadığına ve Muhammed’in O’nun kulu ve elçisi olduğuna şahitlik etmek; namaz kılmak, zekât vermek, ramazan orucunu yakalamak ve eforu yetenler için Beytullah’ı ziyaret etmektir hac” diyerek bildirmiştir. Buhârî, “Îmân”, 34, 40; “İlim”, 25; Müslim, “Îmân”, 8

ORUCUN FARZ KILINDIĞI BİLDİREN AYETLER

Orucun farz kılındığını bildiren âyetler de şunlardır:

“Ey iman edenler! Sizden evvelkilere olduğu gibi, size de oruç yakalama mükellefliği getirilmiştir; bu sayede kendinize gözeteceksiniz. Oruç rakamlı günlerdedir. İçinizden hasta veya yolculukta olanlar başka günlerde yakalayabilirler; hasta veya yolcu olmadığı halde oruç yakalamakta zorlananlar ise bir muhtaç doyumluğu fidye vermelidir. Daha aşırısını veren, kendine daha fazla iyilik etmiş olur; fakat yeniden de, şayet öğrenirseniz, oruç yakalamanız sizin için daha hayırlıdır.” el-Bakara  2/183-184

Oruç yakalamak, öteki imanlara kıyasla azıcık daha zahmetli olduğu  için Allah, orucun farz kılındığını bildirirken, psikolojik gevşetme sağlayacak ve emre muhatap olan Müslümanların yüksünmesini yasaklayacak bir üslûp kullanarak, oruç yakalamanın evvelki ümmetlere de farz kılındığını belirtmesi yanında, ayrıca orucu daha zahmetli hale getirmesi olası iki gidişatı hastalık ve yolculuk oruç emrinin hemen peşinden geçerli bahane olarak zikretmiştir. Bu üslûp, meselâ değişik ümmetlerde de bulunduğu anlaşılan namaz için kullanılmamıştır.

RİYÂNIN EN AZ KARIŞTIĞI İMAN

Oruç riyânın en az karışacağı bir iman olduğu için sevabı en fazla olan imanlardan sayılmıştır. Peygamberimiz’den nakledildiğine göre, orucun bu istikametine ait olarak Allah, “Oruç benim içindir; onun karşılığını ben vereceğim.” Buhârî, “Savm”, 2, 9; Müslim, “Sıyâm”, 30 emretmiştir. Bu bakımdan oruç yakalamanın sevap olarak karşılığı oldukça yüksektir. Cennetin özel olarak oruç yakalayanların girmesi için bölmüş bulunan “reyyân” isimli kapısından girme hakkı Buhârî, “Savm”, 4 bu karşılığın mukaddimesi sayılmıştır.

ORUÇ YAKALAMANIN BEREKETLERİ

Oruç, nefsin isteklerinden iradî olarak uzak durma olması doğrultusuyla bir istem eğitimine, açlık ve susuzluğun verdiği kasvete sabretme güzergahıyla da bir sabır eğitimine dönüşmektedir. İnsanın yaşamda galibiyetli olabilmesi için istem hâkimiyeti ve eforluklar eforu da ehemmiyetli bir role sahiptir. Nefsin isteklerinin hakimiyet altına alınmasında, ruhun temizletilip gururlandırılmasında oruç tesirli bir yoldur. Bu orucun farklı şekillerde de olsa hemen tam din ve kültürlerde riyâzet ve mücâhede yolu olarak mevcut olmasını da sarihler.

Cemiyetsel yaşamda tedirginliklere yol açan taşkınlıklar, büyük miktarda insanın hayvanî doğrultusunu tatmin eden maddî zevklere düşkünlükten kaynaklanır. Maddî zevk deyince de akla, yeme içme ve cinsel ilişki gibi zevkler kazanç. İşte oruç, insanı maddî zevk ve şehvetler peşinde koşturan, dolayısıyla da, Allah’ın haklarına riayet edemediği için kendisine zulmetmesine, insanların haklarına riayet edemediği için onlara zulmetmesine neden olan nefs-i emmâreyi teskin faktörün de bir ilâcı, fazlalıkları törpülemenin bir takatidir.

Oruç, fakirlerin vaziyetini daha iyi kavramaya, dolayısıyla onların kasvetlerini giderme doğrultusunda gayret sarfetmeye de vesile olur. “Tok, açın halinden kavramaz.” atasözü de bunu ifade eder.

ORUÇ YAKALAMANIN MÜKAFATI

Orucun, dinimizde ehemmiyetli bir yeri olan sabır mevzusuyla bağlantıyı da burada anımsanmalıdır. “Namaz ve sabırla takviye isteyin” el-Bakara 2/153 ve “Dayananlara ecirleri hesapsız olarak tastamam  verilir” ez-Zümer  39/10 gibi âyetler, “Oruç sabrın yarısıdır” Tirmizî, “Da‘avât”,  86 diyen  ve orucun Allah için olup ödülünü de kendisinin hesapsız olarak vereceğini bildiren hadislerin ortak anlamı, orucun sabır ebadını ve bunun erdem ve sevabının yüksekliğini anlatır.

ORUCUN BEREKETLERİ

Tam bunlara ilâveten orucun sıhhat açısından pek çok verimleri bulunduğu da uzman doktorlar tarafından ifade edilmektedir. Ramazan orucu zahiren bakıldığında, bir sene süresince çalışan beden aygıtının dinlenmeye ve bakıma alınması gibidir. Oruç, özellikle mide ve sindirim uzuvlarının dinlenmesi için iyi bir moladır.

Oruçla alakalı olarak Peygamberimiz şöyle emrediyor:

“Her bir iyilik için on mislinden yedi surat misline kadar karşılık olabilir; fakat oruç başkadır. Zira oruç benim içindir ve onun ecrini ben vereceğim.” Müslim, “Sıyâm”,164; Nesaî, “Sıyâm”, 42

Kaynak: İslam İlmihali 1, TDV Yayınları

EŞ HABERLER

ORUÇ NEDİR? ORUÇ İLE ALAKALI ÖĞRENİLMESİ GEREKENLER FARZ ORUÇ NEDİR? BEYHUDE ORUÇ NEDİR? VACİP ORUÇ NEDİR? RAMAZAN’DA ORUÇ YAKALAMANIN HİKMETLERİ NELERDİR? ORUÇ FİDYESİ NEDİR? PEYGAMBERİMİZ RAMAZAN AYINI NASIL GEÇİRİRDİ? RAMAZAN’DAN SONRAKİ HAL VE İSTİKAMETİMİZ NASIL OLMALI? RAMAZAN ORUCUNUN KAZASI NASIL YAPILIR? ÇANAKKALE CEPHESİNDE RAMAZAN VE BAYRAM NASILDI?

ORUÇ NEDİR?

ORUÇ NE ZAMAN BAŞLAR, NE ZAMAN BİTER?

RAMAZAN BAYRAMI NE ZAMAN? RAMAZAN BAYRAMI TATİLİ KAÇ GÜN?

ALAKANIZI ÇEKEBİLİR

RAMAZAN’DA ORUÇ TUTMANIN HİKMETLERİ NELERDİR?RAMAZAN’DA ORUÇ YAKALAMANIN HİKMETLERİ NELERDİR?ORUÇ NEDİR? ORUÇ İLE İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKENLERORUÇ NEDİR? ORUÇ İLE ALAKALI ÖĞRENİLMESİ GEREKENLERRAMAZAN VE ORUCUN FAZİLETİRAMAZAN VE ORUCUN FAZİLETİORUÇ TUTANLARIN KAZANDIĞI ÖZELLİKLERORUÇ YAKALAYANLARIN KAZANDIĞI ÖZELLİKLERORUÇ TUTMANIN GAYESİORUÇ YAKALAMANIN GAYESİKISACA ORUÇ NEDİR?KISACA ORUÇ NEDİR?ORUÇ TUTMANIN MENDUP OLDUĞU GÜNLERORUÇ YAKALAMANIN MENDUP OLDUĞU GÜNLER

Etiketler:, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir